Jak skutecznie rozpoznawać przemoc domową? Jak reagować, gdy pojawiają się jej sygnały? Jak wspierać osoby, które jej doświadczają, i jak budować skuteczną współpracę pomiędzy instytucjami? Na te i wiele innych ważnych pytań odpowiadali uczestnicy konferencji „Chronić, Wspierać, Działać”, która odbyła się w Domu Kultury „Mors” w Dębicy, której organizatorami konferencji były Centrum Usług Społecznych Miasta Dębica oraz Stowarzyszenie Pomocy Społecznej „Ad Astram” w Dębicy.
Wydarzenie udział wzięło blisko 300 osób, a poświęcone było problematyce przeciwdziałania przemocy domowej, a jego głównym celem było poszerzenie wiedzy, wymiana doświadczeń oraz wzmocnienie współpracy pomiędzy osobami i instytucjami, które na co dzień spotykają się w swojej pracy z osobami i rodzinami doświadczającymi przemocy.
Konferencja zgromadziła liczne grono przedstawicieli instytucji i organizacji zaangażowanych w przeciwdziałanie przemocy domowej. W Domu Kultury „Mors” spotkali się przedstawiciele różnych środowisk zawodowych, których codzienna praca wiąże się z udzielaniem pomocy, ochroną osób pokrzywdzonych oraz reagowaniem na sytuacje kryzysowe.
Wśród uczestników znaleźli się m.in. policjanci, kuratorzy sądowi, psychologowie i pedagodzy, dyrektorzy placówek oświatowych, nauczyciele i wychowawcy, pracownicy socjalni, asystenci rodzin oraz przedstawiciele wielu innych instytucji i organizacji.
Ich liczna obecność była najlepszym dowodem na to, że skuteczne przeciwdziałanie przemocy domowej wymaga współpracy wielu środowisk. Każda z instytucji ma swoje kompetencje i doświadczenia, a ich połączenie pozwala skuteczniej reagować na przemoc, zapewniać ochronę osobom jej doświadczającym oraz budować system kompleksowego wsparcia.
Na konferencję przybyli również dyrektorzy i pracownicy ośrodków pomocy społecznej oraz centrów pomocy rodzinie z wielu miejscowości. Wśród reprezentowanych samorządów i instytucji znalazły się m.in. Rzeszów, Mielec, Ropczyce, Sędziszów Małopolski, Kolbuszowa, Czarna Sędziszowska, Pilzno, Żyraków, Brzostek, Przecław, Wadowice Górne, Białobrzegi, Łańcut oraz Radomyśl Wielki.
Tak szeroka reprezentacja instytucji pomocowych stworzyła wyjątkową przestrzeń do wymiany doświadczeń, dobrych praktyk i rozmowy o wyzwaniach, z jakimi osoby pracujące z rodzinami spotykają się każdego dnia.
Województwo Podkarpackie reprezentowali przybyli na wydarzenie przedstawiciele Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie: Edyta Dudzińska oraz Łukasz Kosiba, na co dzień zajmujący się profilaktyką uzależnień i przeciwdziałaniem przemocy. Powiat Dębicki reprezentowała Wicestarosta Powiatu Dębickiego Ewelina Kuś. Obecne były również Anna Wilczyńska – Dyrektor Wydziału Edukacji Starostwa Powiatowego oraz Małgorzata Klimek – Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Dębicy.
Miasto Dębicę reprezentowała Wiceburmistrz Miasta Dębica Małgorzata Rauch, a także Elżbieta Drąg- Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej oraz Joanna Pawlik– Dyrektor Miejskiego Zarządu Oświaty.
Z władz samorządowych obecna była również Wiceprzewodnicząca Rady Miejskiej w Dębicy Katarzyna Rostowska-Machnik oraz Radny Rady Miejskiej w Dębicy Sławomir Gleń.
Obecność przedstawicieli samorządu i instytucji odpowiedzialnych za politykę społeczną, edukację, pomoc psychologiczną i wsparcie rodzin podkreśliła, jak ważne miejsce w działaniach lokalnych zajmuje problem przeciwdziałania przemocy domowej.
Hasło konferencji „Chronić, Wspierać, Działać” nie było przypadkowe. Trzy proste słowa wskazują najważniejsze kierunki skutecznego przeciwdziałania przemocy.
Chronić – czyli dostrzegać zagrożenie i reagować, gdy bezpieczeństwo drugiego człowieka jest zagrożone.
Wspierać – czyli nie pozostawiać osoby doświadczającej przemocy samej, lecz zapewnić jej dostęp do profesjonalnej pomocy i towarzyszyć jej w trudnym procesie wychodzenia z przemocy.
Działać – czyli posiadać wiedzę, znać swoje kompetencje i obowiązujące procedury oraz podejmować odpowiednie działania wtedy, gdy pojawiają się sygnały przemocy.
Przemoc domowa jest problemem złożonym. Może przybierać różne formy i często przez długi czas pozostaje niewidoczna dla osób z najbliższego otoczenia. Dlatego tak ważna jest czujność, wiedza i umiejętność właściwego reagowania.
Organizatorzy zaprosili do udziału w konferencji doświadczonych ekspertów, którzy podzielili się z uczestnikami swoją wiedzą i praktycznymi doświadczeniami.
Jedną z prelegentek była Anna Chobel, socjolożka i specjalistka zajmująca się przeciwdziałaniem przemocy domowej, związana z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Rzeszowie. W swojej pracy zajmuje się m.in. pracą socjalną z osobami i rodzinami dotkniętymi problemem przemocy oraz działaniami w ramach systemu przeciwdziałania przemocy domowej.
Jej wystąpienie nosiło tytuł „Skuteczne metody interwencji i wsparcia osób doświadczających przemocy. Rola współpracy międzyinstytucjonalnej w przeciwdziałaniu przemocy”.
Prelekcja była okazją do przyjrzenia się praktycznym aspektom pracy z osobami doświadczającymi przemocy oraz znaczeniu współpracy pomiędzy poszczególnymi służbami i instytucjami.
Kolejnym ważnym tematem konferencji były obowiązujące regulacje prawne oraz procedury postępowania w ramach procedury „Niebieskie Karty”.
Zagadnienie to przedstawił Adam Mołdoch, praktyk zajmujący się problematyką przeciwdziałania przemocy domowej. Jest zastępcą dyrektora Centrum Interwencji Kryzysowej w Lublinie oraz przewodniczącym Zespołu Interdyscyplinarnego ds. przeciwdziałania przemocy domowej w Lublinie. Ma również doświadczenie związane z pracą kuratora społecznego w wydziale rodzinnym i nieletnich.
Jego wystąpienie pozwoliło uczestnikom uporządkować wiedzę dotyczącą aktualnych regulacji prawnych, zasad prowadzenia procedury „Niebieskie Karty” oraz roli poszczególnych podmiotów uczestniczących w systemie przeciwdziałania przemocy domowej.
Dla osób pracujących w pomocy społecznej, oświacie, Policji czy innych instytucjach wiedza dotycząca obowiązujących procedur ma szczególne znaczenie. W sytuacji przemocy właściwa reakcja i znajomość swoich kompetencji mogą mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo osoby pokrzywdzonej.
Wyjątkowym gościem konferencji była sędzia w stanie spoczynku Anna Maria Wesołowska, która od lat angażuje się w działania edukacyjne i społeczne dotyczące bezpieczeństwa, prawa oraz ochrony dzieci i rodzin.
Jej wystąpienie poświęcone było tematowi „Aktywne formy przemocy i konsekwencje psychologiczne i społeczne”.
Był to szczególnie ważny punkt konferencji, ponieważ pozwolił spojrzeć na problem przemocy z szerszej perspektywy. Przemoc nie zawsze musi przybierać formę widocznych obrażeń fizycznych. Może mieć również charakter psychiczny, emocjonalny, ekonomiczny czy społeczny, a jej konsekwencje mogą być długotrwałe.
Szczególnie mocno wybrzmiała kwestia wpływu przemocy na dzieci. Dziecko, które jest świadkiem przemocy domowej, również doświadcza sytuacji zagrażającej jego poczuciu bezpieczeństwa. Dlatego niezwykle ważne jest, aby osoby pracujące z dziećmi potrafiły rozpoznać niepokojące sygnały i wiedziały, jak właściwie reagować.
Wystąpienie sędzi Anny Marii Wesołowskiej było nie tylko przekazaniem wiedzy, ale również ważnym apelem o wrażliwość, uważność i odpowiedzialność dorosłych.
Ostatnim punktem konferencji był panel dyskusyjny, podczas którego uczestnicy mogli spojrzeć na problem przeciwdziałania przemocy domowej z perspektywy praktycznej działalności zespołów interdyscyplinarnych.
W panelu udział wzięły przewodniczące miejskich zespołów interdyscyplinarnych:
Małgorzata Kołodziej – przewodnicząca Miejskiego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej w Dębicy,
Iwona Tomczyk – przewodnicząca Miejskiego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej w Mielcu,
Aneta Leszczyńska – przewodnicząca Miejskiego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej w Sędziszowie Małopolskim.
Panel poprowadziła Marzena Socha – Dyrektor Centrum Usług Społecznych Miasta Dębica, a zarazem była przewodnicząca Miejskiego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej w Dębicy.
Rozmowa była doskonałą okazją do wymiany doświadczeń i refleksji nad codzienną pracą zespołów interdyscyplinarnych. Poruszano kwestie związane ze współpracą instytucji, skutecznym reagowaniem na sytuacje przemocy oraz wyzwaniami, z jakimi mierzą się osoby zaangażowane w pomoc rodzinom.
Spotkanie pokazało, że choć poszczególne miasta mogą mierzyć się z różnymi problemami i uwarunkowaniami, wiele wyzwań jest wspólnych. Dlatego tak ważne są spotkania, podczas których można dzielić się doświadczeniami, dobrymi praktykami i rozwiązaniami sprawdzającymi się w codziennej pracy.
Konferencja „Chronić, Wspierać, Działać” była czymś więcej niż spotkaniem szkoleniowym. Była przede wszystkim przestrzenią do budowania współpracy pomiędzy ludźmi, którzy każdego dnia podejmują odpowiedzialne działania na rzecz bezpieczeństwa dzieci, dorosłych i całych rodzin.
Przeciwdziałanie przemocy domowej nie jest zadaniem jednej instytucji. Wymaga współpracy samorządu, pomocy społecznej, Policji, wymiaru sprawiedliwości, oświaty, psychologów i pedagogów, organizacji pozarządowych oraz wielu innych osób i instytucji. Każdy z tych podmiotów może mieć kontakt z innym fragmentem tej samej historii. Dlatego tak istotne jest, aby potrafić współpracować, reagować i wzajemnie się wspierać.
Szczególnego znaczenia nabiera to w przypadku dzieci, które często nie potrafią same powiedzieć, że dzieje się coś złego. Uważność nauczyciela, wychowawcy, pedagoga, psychologa, pracownika socjalnego czy innej osoby mającej kontakt z dzieckiem może stać się pierwszym krokiem do udzielenia mu pomocy.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom konferencji – przedstawicielom Policji, sądów, oświaty, pomocy społecznej, poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego, zespołów interdyscyplinarnych, organizacji pozarządowych oraz innych instytucji i służb – którzy na co dzień podejmują trudną i niezwykle ważną pracę na rzecz osób i rodzin doświadczających przemocy.
Dziękujemy dyrektorom i pracownikom ośrodków pomocy społecznej oraz centrów pomocy rodzinie, którzy przybyli do Dębicy z wielu miejscowości naszego regionu. Państwa obecność i zaangażowanie pokazały, że problem przeciwdziałania przemocy domowej jest ważny dla całej społeczności.
Szczególne podziękowania kierujemy do naszych prelegentów – Anny Chobel, Adama Mołdocha oraz sędzi Anny Marii Wesołowskiej – za podzielenie się swoją wiedzą, doświadczeniem i praktycznymi spostrzeżeniami, a także za inspirujące i wartościowe wystąpienia.
Dziękujemy za wszystkie rozmowy, pytania, refleksje i doświadczenia, którymi dzieliliście się Państwo podczas spotkania. To właśnie współpraca, wzajemne wsparcie i wymiana doświadczeń pozwalają skuteczniej pomagać tym, którzy tej pomocy najbardziej potrzebują.
Wierzymy, że konferencja „Chronić, Wspierać, Działać” była dla Państwa nie tylko źródłem wiedzy, ale również okazją do spotkania, inspiracji i nawiązania nowych kontaktów, które będą owocować dalszą współpracą.
Wydarzenie dofinansowano z budżetu Województwa Podkarpackiego – Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie.